საქართველოს დედაქალაქსა და რამდენიმე დიდ ქალაქში მიმდინარე უწყვეტი საპროტესტო აქციების ფონზე, „ახალი მოწვევის“ პარლამენტმა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილება შეიტანა. ახალი ცვლილებებით, კოდექსში შეიცვალა პირების დაკავების საფუძვლები, ასევე გაიზარდა გარკვეული სამართალდარღვევებისათვის დაწესებული საურავების მოცულობაც.
ავტოსატრანსპორტო საშუალების მძღოლი, რომელიც გზას გადაკეტავს, ცვლილების თანახმად, 1,000 ლარით დაჯარიმდება და მართვის მოწმობა 1 წლის ვადით ჩამოერთმევა. გარდა ამისა, ნებართვის გარეშე საპროტესტო სტენსილის, წარწერისა თუ პლაკატის განთავსებით ქალაქის იერსახის დაზიანებისათვის ჯარიმა 50-დან 1,000 ლარამდე გაიზარდა.
მნიშვნელოვანი ცვლილება განხორციელდა საპროტესტო აქციებისას გზის გადაკეტვის გარემოებებში. კერძოდ, იმ შემთხვევაში თუ პოლიციის შეფასებით, გზის გადასაკეტად საკმარისი ხალხის რაოდენობა ადგილზე არ იმყოფება და დემონსტრანტებმა გზა მაინც გადაკეტეს, კანონდამრღვევი 500 ლარის ნაცვლად 5,000 ლარით დაჯარიმდება. აქციის ორგანიზატორის გამოვლენის შემთხვევაში კი მას ჯარიმის სახით 15,000 ლარის გადახდა დაეკისრება. აღნიშნული ცვლილება „შეკრებისა და მანიფესტაციის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ სხვა ნორმების დარღვევებზეც გავრცელდება. კიდევ ერთი ცვლილების თანახმად, ჯარიმის ნაცვლად შესაძლოა სასამართლომ ადმინისტრაციული წესით 15-დღიანი პატიმრობაც გამოიყენოს.
გასული დღეების განმავლობაში, აქციებზე პიროტექნიკის გამოყენების გამო, ცვლილებები ამ უკანასკნელსაც შეეხო. კერძოდ, დემონსტრაციაზე პიროტექნიკით ყოფნა პირის 5,000 ლარით დაჯარიმებას გამოიწვევს. იმ შემთხვევაში კი, თუ პოლიციამ ჩათვალა, რომ აღნიშნული ორგანიზებული ფორმითაა გაკეთებული, ორგანიზატორი 15,000 ლარით დაჯარიმდება. ამ შემთხვევაშიც, სასამართლოს შესაძლებლობა ექნება ჯარიმის ნაცვლად პირს 15-დღიანი პატიმრობა დააკისროს.
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებების თანახმად, აიკრძალა აქციაზე ლაზერული გამოსხივების ან/და მკვეთრი გამოსხივების მქონე ნივთის ქონა, მიუხედავად იმისა, აპირებთ თუ არა მის გამოყენებას. ცვლილება განხორციელდა იმ მოტივით, რომ მსგავსმა ნივთმა შესაძლოა, ხელი შეუშალოს სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლების საქმიანობას ან/და მათ სარგებლობაში არსებულ ტექნიკურ საშუალებათა (იგულისხმება ვიდეო-სამეთვალყურეო საშუალებები) გამართულ ფუნქციონირებას.
„ახალი მოწვევის“ პარლამენტისთვის, თითქმის 20-დღიანი საპროტესტო აქციების მიმდინარეობა კიდევ ერთი ცვლილების მოტივატორი გახდა. კერძოდ, ახალი ცვლილებების თანახმად, სახის ნიღბით ან ნებისმიერი სხვა საშუალებით დაფარვა პირის 2,000 ლარით დაჯარიმებას გამოიწვევს. გარდა ამისა, იმ შემთხვევაში თუ არასრულწლოვანი დემონსტრაციაზე პოლიციის კანონიერ მოთხოვნას არ დაემორჩილება და შესაბამისად სამართალდამრღვევად მიიჩნიეს, პირთან ერთად მისი მშობელიც დაჯარიმდება. ჯარიმის მოცულობა 100-დან 300 ლარამდე იქნება.
ქართველ იურისტთა წრეებში დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია პრევენციულ დაკავებასთან დაკავშირებულმა ცვლილებებმა. კოდექსში შეტანილი ცვლილებებით, იმ შემთხვევაში, თუ „არსებობს სარწმუნო ინფორმაცია, რომ პირი კვლავ ჩაიდენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას“ და მას წარსულში ჩადენილი აქვს სამართალდარღვევა, „პოლიციას მიენიჭა პირის დაკავების უფლებამოსილება სამართალდარღვევის შესაძლო ჩადენის აღკვეთისა და მის მიმართ მართლმსაჯულების განხორციელების მიზნით“.
საზოგადოებაში არსებულ კრიტიკას შინაგან საქმეთა სამინისტრო განცხადებით გამოეხმაურა და აღნიშნა, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით შეტანილი ცვლილებები ევროპული სასამართლოს სტანდარტებთან და საუკეთესო პრაქტიკასთან შესაბამისობაშია. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 2018 წლის გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით წერს, რომ პრევენციული დაკავება ევროპული კონვენციის მე-5 მუხლს შეესაბამება.
გარდა ამისა, პოლიციას პირის სასამართლოში მისაყვანად დაკავების უფლებაც მიენიჭა, მიუხედავად იმისა, პირი მისვლაზე უარს აცხადებს თუ არა. იურისტები განმარტავენ, რომ ამ საფუძვლით პოლიციას პირის დაკავება მაშინაც შეეძლება, თუ საქმე სასამართლოში შეტანილი ჯერ საერთოდ არ არის. დამატებით, ნებადართული გახდა პირის პირადი გასინჯვა, ნივთების გასინჯვა, და ნივთებისა და დოკუმენტების ჩამორთმევაც.
