პატარა პიცის დიდი მომავალი

Domino’s-ის, Papa John’s-ისა და სხვა “დიდი პიცის” წარმატებამ პატარ-პატარა პიცერიები შავ დღეში ჩაყარა. დღეს Slice-ი პატარა ბიჭებს გაერთიანებაში, ონლაინმოღვაწეობასა და “დიდ პიცასთან” შებრძოლებაში ეხმარება.

ილირ სელა საკუთარ თავს “მესამე თაობის პიცას” უწოდებს. ამ 38 წლის ალბანელი იმიგრანტის დიდი ოჯახი იმდენ პიცერიას ფლობს, რომ თავადაც აერია სათვალავი. ასე რომ, როცა 2010-ში ბიზნესი წამოიწყო და დამოუკიდებელ პიცერიებს Domino’s-თან, Little Caesars-თან, Papa John’s-თან, Pizza Hut-სა და მათ მსგავსებთან მეტოქეობის ტექნოლოგია შესთავაზა, პირველები, ვინც პლატფორმაზე დაარეგისტრირა, თავისი სიძე, ბიძაშვილები და მეგობრები იყვნენ.

მათ შორის გახლდათ ბლერიმ მარკუ – ეჯვოტერში (ნიუ-ჯერსი) მდებარე Pizza Club-ის მენეჯერი, და სელას მესამე ბიძაშვილი, რომელთან ერთადაც ის ნიუ-იორკში გაიზარდა. იმ დროს Pizza Club-ი ადგილზე მიტანის სერვისს ძველმოდურად, ტელეფონის მეშვეობით ახორციელებდა, მიუხედავად იმისა, რომ იცოდა – „Papa John’s-ი და Domino’s-ი მაგრად ხეირობდნენ ონლაინშეკვეთებით“, – ამბობს მარკუ. პრობლემა ის იყო, რომ პატარა პიცერიები ტექნოლოგიურად ისე გაწაფულები არ იყვნენ, ონლაინშეკვეთების გამართული სისტემები რომ შეექმნათ, ხოლო Grubhub-ისა და Seamless-ის მსგავსი ციფრული აგრეგატორები ზედმეტად ძვირი ჯდებოდა.

როცა სელამ ბიძაშვილს ციფრული შეკვეთების მისაღები იაფი გზა შესთავაზა – სერვისი, რომელსაც მან MyPizza უწოდა – მარკუ უმალ დარეგისტრირდა. შედეგად, Pizza Club-ის მაჩანჩალა გაყიდვებმა ტემპი აკრიფა, და დღეს უკვე Slice-ი პიცერიას წელიწადში დაახლოებით $1 მილიონის მოხვეჭაში ეხმარება, რაც არაფრით ჩამოუვარდება Domino’s-ის ტიპური პუნქტის გაყიდვებს.

დღეს, Pizza Club-ი ქვეყნის ყველა შტატის 2,200 დიდი და პატარა ქალაქის 8,200-ზე მეტი პიცერიიდან ერთ-ერთი გახლავთ, ვინც სელას პიცის შეკვეთის სისტემას, აწ უკვე Slice-ად რებრენდირებულ პლატფორმას, იყენებს. $20-მილიონიანი დაფინანსებით, ნიუ-იორკში დაფუძნებული Slice-ი სწრაფად იზრდება. გასულ წელს $100 მილიონის შეკვეთა მიიტანა ადგილზე. Forbes-ის შეფასებით, წლევანდელ $250 მილიონის ტოლფას შეკვეთების მოსალოდნელ რიცხვს თუ გავითვალისწინებთ, Slice-ის შემოსავალმა $25 მილიონი უნდა შეადგინოს.

მეტიც, მას აქვს პოტენციალი, გაცილებით დიდი გახდეს. ბოლო-ბოლო პიცა შეერთებულ შტატებში $45-მილიარდიან ბაზარს წარმოადგენს. მაგრამ ქსელების ციფრული გაფართოების კვალდაკვალ, ადგილობრივი პიცერიები ჩამორჩნენ. ტექნოლოგიურ კომპანიად გარდაქმნილთა შორის Domino’s-ს განსაკუთრებული ადგილი უკავია, რომელმაც აშშ-ის ჯამური ონლაინგაყიდვების ნახევარზე მეტი მიითვისა. მართალია, ქვეყნის 75,000 პიცის რესტორნის 55%-ს დამოუკიდებელი პიცერიები წარმოადგენენ, მათზე, სავაჭრო გამოცემა PMQ Pizza Magazine-ის თანახმად, გაყიდვების მხოლოდ 41% მოდის. მიუხედავად ამისა, სელა მიიჩნევს, რომ მომხმარებლები ადგილობრივ საცხობებს, – მათაც კი, სადაც უფრო ახალი ინგრედიენტები, უკეთესი გემო და კომუნალური განწყობა იყო, – მეტწილად იმის გამო ტოვებენ, რომ ამ პიცერიებს მობილური შეკვეთების მიღების უნარი არა აქვთ. „ხედვა, – ამბობს სელა, – იმაში მდგომარეობდა, რომ ადგილობრივი პიცერიები გაერთიანებულიყვნენ ტექნოლოგიისა და უფრო მოსახერხებელი პირობების ირგვლივ. Papa John’s-ი, Domino’s-ი და „დიდი პიცა“ უკვე ჭამენ თავიანთ ლანჩს“.

სელას ოჯახი წარმოშობით მაკედონიისა და ალბანეთის საზღვარზე მდებარე პატარა ქალაქიდან, დებარიდან არის – ქალაქიდან, რომელიც ჭკუას კარგავს პიცაზე. სულ რაღაც 15,000 მოსახლისთვის ხუთი პიცერია აქვთ, მის ექსპატრიანტებს კი აშშ-ში, სულ ცოტა, 50 პიცის პუნქტი აქვთ გახსნილი. 1970-იანებში ამერიკაში ჩასული სელაები, სტეიტენ-აილენდში დასახლდნენ, სადაც, ცხადია, პიცერიების გახსნას შეუდგნენ, და სადაც ეთნიკურ ალბანელებს, რომელთა დიდი ნაწილი აშშ-ში იტალიის გავლით ემიგრირდა, უკვე დიდი ხანია, სახელი ჰქონდათ განთქმული ნიუ-იორკის პიცის საზოგადოებაში. „ბაბუაჩემი, ბიძაჩემი და მამაჩემი, 70-იანებში, 75-სა და მესამეზე, Charlie’s Pizza-ს ამუშავებდნენ, მერე John Anthony’s-ი გახსნეს, ახლა კი Slice of Brooklyn-ი, – ამბობს ის. – საკმაოდ პატარა კომუნაა, თუმცა სწორედ ისინი იყვნენ ერთ-ერთი ჭეშმარიტი პიონერები“.

რადგან სელას პიცა უყვარდა, ტექნოლოგიის შესწავლა გადაწყვიტა. 2003-ში, New York College of Staten Island-ის City University-დან კომპიუტერული მეცნიერის ხარისხის მოპოვების შემდეგ, მან Nerd Force-ი წამოიწყო – ვებდიზაინის კომპანია, რომელიც ტექნოლოგიური სერვისების ფირმად გარდაიქმნა და ქალაქში ყვითელი მანქანებით IT-ბიჭებს გზავნიდა. 2008-ში სელამ Nerd Force-ი $500,000-ად გაყიდა.

ეს ფული მან MyPizza-ს ჩასაშვებად გამოიყენა და, ამ ნაბიჯით, ადგილობრივ პიცერიებს ორი უპირატესობა გაუჩინა. პირველი – ციფრული გაყიდვები ზრდის შეკვეთის ზომას, რადგან მომხმარებლები პიცას, როგორც წესი, ისეთ მოგებიან ნუგბარსაც ამატებენ, როგორიც მოცარელას ჩხირები ან 2-ლიტრიანი გაზიანი სასმელია. სელას თქმით, მის კლიენტთა შეკვეთების საშუალო ზომა $18-დან (სატელეფონო შეკვეთები) $30-მდე (ონლაინშეკვეთები) გაიზარდა. მეორე – ონლაინგაყიდვებს მოჰყვება მონაცემები, რაც ადგილობრივ პიცერიებს საშუალებას აძლევს, გააუმჯობესონ მომსახურება და მომხმარებლებს შესაბამისი ბონუს-პროგრამები და ფასდაკლებები შესთავაზონ.

თავიდან კომპანიაში მხოლოდ სელა და ვებგვერდზე მომუშავე ინჟინერი მუშაობდნენ. სელას მარკეტინგისთვის მაინცდამაინც დიდი ბიუჯეტი არ ჰქონდა, ჰოდა, მანქანას ბანერები შემოახვია და იმ პიცერიების წინ აყენებდა ხოლმე, რომელთა პლატფორმაზე დარეგისტრირების იმედიც ჰქონდა. „უნდა დავრწმუნებულიყავი, რომ ჩემს მანქანას პიცერიის მფლობელი დაინახავდა, – ამბობს ის. – ამან სანდოობა შეგვძინა და ეგონათ, რომ უფრო სერიოზულები ვიყავით“. პარტიზანული მარკეტინგის წყალობით, ყოველგვარი გარე დაფინანსების გარეშე და მინიმალური რაოდენობის პერსონალით, Slice-ი გაფართოვდა და ნიუ-იორკის 80-ზე მეტი რესტორანი მოიცვა. ადმინისტრაციული ოფისი სელამ მაკედონიაში, მშობლიურ ქალაქში მოაწყო, რაც ხარჯების დაზოგვაში ეხმარება. დღეს იქ 300 თანამშრომელი მუშაობს, მათი უმეტესობა – მონაცემების შეყვანასა და ბუღალტერიის მართვაზე.

უფრო მსხვილი, არამხოლოდ პიცის შეკვეთების პლატფორმებისგან განსხვავებით, Slice-ი ყოველი შეკვეთიდან ფულს იღებს – $1.95-ს (პლუს პატარა პროცენტს საკრედიტო ბარათის საკომისიოების დასაფარად), მიუხედავად იმისა, თუ რა ზომისაა შეკვეთა; ეს გადასახადი იმაზე გაცილებით დაბალია, რასაც Grubhub-ი, DoorDash-ი, Postmates-ი, Uber Eats-ი და სხვა სერვისები იღებენ – 12%-დან 35%-მდე. „პიცა ღირებული პროდუქტია, – ამბობს სელა. – [ადგილობრივმა პიცერიებმა] 25%-იანი საკომისიო რომ გადაიხადონ, მათ დიდი პიცის ფასის $12-დან $16-მდე გაზრდა უწევთ“. მაგრამ ეს, სელას თქმით, „ბევრ ადამიანს Domino’s-ისა და and Papa John’s-ის პიცების ყიდვას აიძულებს“.

გადასახადები მნიშვნელოვანი მიზეზი იყო, რატომაც ნიუ-იორკში მდებარე Sofia Pizza Shoppe-ის თანადამფუძნებელი მეთიუ პორტერი Slice-ზე დარეგისტრირდა. მართალია, პორტერი Seamless-საც იყენებდა, ის აქტიურად მუშაობდა თავის მომხმარებელთა Slice-ზე გადასაყვანად: პიცის ყუთებს სტიკერებს აკრავდა და Slice-ზე გაკეთებული შეკვეთებისთვის მომხმარებლებს ფასდაკლებებს სთავაზობდა. „ფინანსურად, ეს გონივრული იყო“, – ამბობს ის. ამასთან, თუ Grubhub-ი და შეკვეთების სხვა სისტემები მაქსიმალურად ბევრი რესტორნის თავმოყრას ცდილობენ (და მერე მათ დამატებით ართმევენ ფულს საიტზე თვალში საცემი გამოჩენისათვის), Slice-ი სულაც არ უბიძგებს მომხმარებლებს, ახალ რესტორნებში გადაინაცვლონ ან განსხვავებული სამზარეულოები გასინჯონ.

2015-ში, როცა სელა უკვე უკვე $40 მილიონს აკეთებდა პიცის შეკვეთებით და ფონდებისა და ექსპერტების ძიება დაეწყო, პირველი საწყისი დაფინანსებაც მოიზიდა. ამის შემდეგ, გასულ გაზაფხულს, სელამ და Slice-ის მარკეტინგის დირექტორმა და Grubhub-ისა და Seamless-ის ყოფილმა აღმასრულებელმა, რაიან სკოტმა GGV Capital-ის მმართველი პარტნიორი, ჯეფ რიჩარდსი დაარწმუნეს, სილიკონის ხეობიდან ლას-ვეგასში ჩაფრენილიყო და მათ International Pizza Expo-ზე შეხვედროდა.

სელამ, ფრიად კომუნიკაბელურმა და ენერგიულმა საქმოსანმა, ეფექტური რეკლამა გაუწია თავის იდეას, შეექმნა ბიზნესი, რომელიც ათიათასობით პატარ-პატარა პიცერიის გაერთიანებით, „დიდ პიცასთან“ კონკურენციას შეძლებდა. Slice-ის შესაძლებლობას ის მომხმარებელთა პირობების გაუმჯობესებაშიც ხედავს იმ მხრივ, რომ მათ უკეთესი ფასები შესთავაზოს ყუთებსა და მენიუებზე… და აშშ-ს მიღმა გაფართოებასაც განიხილავს. „როგორც ვენჩურ-კაპიტალისტს, – ამბობს რიჩარდსი, – უამრავჯერ მსმენია, რომ ტექნოლოგიის ხალხი იმ ინდუსტრიაში ცდილობს მუშაობას, რომლის შესახებაც ჯერ ბევრი არაფერი იცის და გზადაგზა სწავლობს. ეს ბიჭი კი ინდუსტრიიდან იყო. მას ვენებში ბავშვობიდან წითელი სოუსი უჩქეფს. და იცოდა, რომ ამ ინდუსტრიას სერიოზული პრობლემა ჰქონდა“. ხოლო სერიოზული პრობლემები სერიოზულ შესაძლებლობებს ქმნიან. ეს რიჩარდსმა და სელამ კარგად იციან.