ჰელიუმი ყველაზე მეტად ბუშტებთან ასოცირდება, თუმცა ის გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანი აირია. იგი აქტიურად გამოიყენება თანამედროვე ინდუსტრიაში — მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიის აპარატებში ზეგამტარი მაგნიტების გაგრილებიდან დაწყებული კვანტური გამოთვლების კვლევებით დამთავრებული.
Frontiers International-ის მონაცემების გამოყენებით, Visual Capitalist-მა ის ქვეყნები გამოავლინა, რომლებსაც ჰელიუმის უდიდესი მარაგები აქვთ.
როგორც მონაცემები აჩვენებს, 20.6 მილიარდი მ³ ჰელიუმის მარაგით მსოფლიოში ამერიკის შეერთებული შტატები ლიდერობს. მისი მარაგი ორჯერ მეტია კატარის მარაგზე, რომელიც 10.1 მილიარდი მ³-ით სიაში მეორე პოზიციას იკავებს. ჩამონათვალში ასევე ვხვდებით ალჟირს, რუსეთსა და კანადას, ხოლო მსოფლიოს დანარჩენ ქვეყნებზე ჰელიუმის მარაგების შედარებით მცირე წილზე მოდის.
| პოზიცია | ქვეყანა | შეფასებული ჰელიუმის რესურსი (მილიარდი მ³) |
|---|---|---|
| 1 | აშშ | 20.6 |
| 2 | კატარი | 10.1 |
| 3 | ალჟირი | 8.2 |
| 4 | რუსეთი | 6.8 |
| 5 | კანადა | 2.0 |
| 6 | ჩინეთი | 1.1 |
ჰელიუმი უნიკალურია იმით, რომ ის დედამიწაზე არაგანახლებადი რესურსია. იგი რადიოაქტიური დაშლის გზით წარმოიქმნება და ხშირად მოიპოვება ბუნებრივი აირის წარმოების თანმდევი პროდუქტის სახით. ატმოსფეროში გამოყოფის შემდეგ, ჰელიუმი კოსმოსში ხვდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი აღდგენა ან გადამუშავება ადვილად შეუძლებელია.
ინერტული, ულტრამსუბუქი და უკიდურესად ცივი აირის თვისებებით, ის შეუცვლელია კრიოგენული, ნახევარგამტარული წარმოებისა და აერონავტიკური ტექნოლოგიებისთვის.
მისი მნიშვნელობის მიუხედავად, ჰელიუმის მიწოდების ჯაჭვები კვლავ მყიფეა. ბოლო წლებში, ქარხნების გათიშვის, გეოპოლიტიკური დაძაბულობისა და ბაზრის რყევების კომბინაციამ ჰელიუმის დეფიციტი გამოიწვია. გლობალური წარმოება წელიწადში მხოლოდ 0.2 მილიარდი მ³-ია, მომდევნო ათწლეულებში კი მარაგი შეიძლება კიდევ უფრო კრიტიკული გახდეს.
ჰელიუმ-3, იშვიათი იზოტოპი, რომელიც დედამიწაზე უხვად არ გვხვდება, მთვარის ზედაპირზე უფრო დიდი რაოდენობით არსებობს. მეცნიერები და კომპანიები აქტიურად იკვლევენ გზებს, თუ როგორ შეიძლება ჰელიუმ-3-ის მოპოვება ბირთვული შერწყმისთვის პოტენციური გამოყენებისთვის, რამაც შესაძლოა მალე მთვარე სტრატეგიული რესურსების ცენტრად აქციოს.
შენიშვნა: აშშ-ის მაჩვენებელი დამოკიდებულია შეფასების მეთოდოლოგიაზე — ცხრილში მოცემულია მონაცემები, რომლებიც მოიცავს როგორც დადასტურებულ, ისე ნაკლებად შესწავლილ მარაგებს.
