გასული კვირის მთავარი ტექნოლოგიური სიახლეები

გასული კვირა განსაკუთრებულად დატვირთული აღმოჩნდა მეტავერსთან დაკავშირებული ტექნოლოგიური სიახლეებით: Apple-ის აღმასრულებლებმა კომპანიის მიერ წარმოებული AR/VR-სათვალე გამოცადეს, ხოლო Qualcomm-მა თხელი და უკაბელო გაფართოებული რეალობის სათვალე წარადგინა. ამასთანავე, სიახლეები აქვთ WhatsApp-სა და Google-ს. ამ და სხვა მნიშვნელოვან სიახლეებს Forbes Georgia-ს ამ ყოველკვირეულ ტექნოლოგიურ ბლოგში მოვუყარეთ თავი.

Apple-ის აღმასრულებლებმა კომპანიის მიერ წარმოებული AR/VR-სათვალე გამოცადეს

Apple-ის აღმასრულებელმა ხელმძღვანელებმა კომპანიის მიერ წარმოებული შერეული რეალობის სათვალე გამოცადეს, რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ პროდუქტი წარმოების საბოლოო ფაზაშია და მალე ბაზარზეც გამოჩნდება, – ამის შესახებ Bloomberg-ის ავტორიტეტულმა ტექნოლოგიურმა მიმომხილველმა, მარკ გარმენმა დაწერა.

კომპანიის მმართველი საბჭო, რომელშიც Apple-ის აღმასრულებელი  ხელმძღვანელის, ტიმ კუკის გარდა რვა დამოუკიდებელი დირექტორი შედის, წელიწადში სულ მცირე ოთხჯერ იკრიბება. მარკ გარმენის თქმით, AR/VR-სათვალის წარდგენა სწორედ ბოლო შეკრებაზე მოხდა. აღსანიშნავია, რომ ეს ახალი მოწყობილობების აპრობირებული პრაქტიკაა – ასე მოხდა 2011-შიც, როცა Apple-ის საბჭომ ვირტუალური ასისტენტი, Siri მის გაშვებამდე რამდენიმე კვირით ადრე გამოცადა – ეს დაახლოებით იმ დროს იყო, როცა სტივ ჯობსი კომპანიის აღმასრულებელი ხელმძღვანელის პოსტიდან გადადგა.

საინტერესოა, რომ ზემოხსენებულ სიახლესთან ერთად, მარკ გარმენი იმასაც ამბობს, რომ ბოლო დროს Apple-მა შერეული რეალობის სათვალისთვის საჭირო ოპერაციულ უზრუნველყოფაზე – rOS-ზე (ინგლ. „Reality Operating System“) მუშაობა დააჩქარა. სწორედ ამ ორი სიახლის ერთდროულად გავრცელება მიანიშნებს იმაზე, რომ შესაძლოა, რამდენიმე თვეში Apple-მა საკუთარი წარმოების პირველი AR/VR-სათვალე წარმოადგინოს.

თამამად შეიძლება ითქვას, რომ სათვალე, რომელსაც ექნება როგორც გაფართოებული, ასევე ვირტუალური რეალობის ელემენტები, Apple-ისთვის განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანი მოწყობილობაა – ამაზე მიუთითებს ისიც, რომ 2015 წელს გამოშვებული Apple Watch-ის შემდეგ, ეს კომპანიისთვის პირველი ახალი ტიპის მოწყობილობაა. ამ სფეროში Apple-ის მთავარი კონკურენტი Meta იქნება, რომელიც ამ ბაზრის ერთ-ერთი დომინანტი კომპანიაა.

თავდაპირველად, AR/VR-სათვალის წარდგენას Apple-ი ამა წლის ივნისში, Worldwide Developers Conference-ზე აპირებდა, მაგრამ მოწყობილობის გადახურებისა და კონტენტთან დაკავშირებული პრობლემების გამო პრეზენტაცია გადაიდო. მარკ გარმენის თქმით, Apple-ის ახალ მოწყობილობას მიმდინარე წლის ბოლოს ან მომავალი წლის დასაწყისში უნდა ველოდოთ.

აღნიშნულ მოწყობილობაზე მუშაობა Apple-მა ჯერ კიდევ 2015 წელს დაიწყო – მისი კოდური სახელწოდებაა „N301“. კომპანიის ამ პროექტს Apple-ის ვიცე-პრეზიდენტი, მაიკ როკველი ხელმძღვანელობს, რომელსაც Apple-ის აპარატული უზრუნველყოფის საინჟინრო დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელი, დენ რიკიო ეხმარება. საერთო ჯამში, AR/VR-სათვალეზე iPhone-ის, iPad-ისა და Mac-ის წარმოების გამოცდილების 2000-მდე ადამიანი მუშაობს – მათი კრებითი სახელია Technology Development Group-ი, ანუ TDG-ი. საინტერესოა, რომ შერეული რეალობის ამ სათვალისთვის Apple-მა არაერთი დამატებითი ექსპერტი დაიქირავა როგორც NASA-დან, ასევე ვიდეოთამაშების ინდუსტრიიდან.

Apple-ის შერეული რეალობის სათვალის შესახებ ჯერ ბევრი არაფერი ვიცით: როგორც ირკვევა, მას Mac-ის მსგავსი მძლავრი პროცესორები და ულტრაგარჩევადობის ეკრანები ექნება. ისე კი, მიუხედავად იმისა, რომ Apple-ის პირველი სათვალე შერეული რეალობისა იქნება, კომპანია კიდევ ერთ AR-სათვალეზე მუშაობს, რომლის გამოშვება ათწლეულის ბოლოსთვის იგეგმება. აპლიკაციებს რაც შეეხება, Apple-ი პირველ რიგში iPhone-ის აპლიკაციების სათვალისთვის მორგებაზე მუშაობს, რათა ადამიანებმა კომუნიკაცია თავიდანვე მარტივად შეძლონ.

საინტერესოა, რომ თავდაპირველად, Apple-ის სათვალის გამოშვება ჯერ 2019 წლისთვის იყო დაგეგმილი, მერე კი 2021-ში, მაგრამ, როგორც ჩანს, მოცდა კიდევ მოგვიწევს. აღსანიშნავია, რომ Apple-თან ერთად, ახალი შერეული რეალობის სათვალის გამოშვებას Meta-ც გეგმავს – მოწყობილობა, კოდური სახელით „Project Cambria“ – $800-ზე მეტი ეღირება. თუმცა, როგორც ირკვევა, Apple-ის მოწყობილობა გაცილებით უფრო ძვირი ეღირება – დღეს მისი საორიენტაციო ფასი $2000-ს აღემატება.

ისე კი, ზოგადად თუ ვიმსჯელებთ, Apple-ისა და Meta-ს გააქტიურება ამ სფეროში მოულოდნელი სულაც არ არის – გასულ წელს მსოფლიოში 11 მილიონი AR- და VR-მოწყობილობა გაიყიდა, რაც 92%-იან ნამატს შეადგენს. ბაზარზე Meta დომინირებს – 2021 წლის გაყიდვების 78% სწორედ Oculus Quest 2-ზე მოდის. მოსალოდნელია, რომ ბაზარზე Apple-ის გამოჩენით, ამ სფეროს ზრდის ტემპი საგრძნობლად დაჩქარდება.

WhatsApp-მა ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული API-სერვისი ჩაუშვა

გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ WhatsApp-მა ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული API-სერვისი გაუშვა, რომელიც მსოფლიოს გარშემო არსებული ყველა ბიზნესისთვის იქნება ხელმისაწვდომი. საინტერესოა, რომ აღნიშნული სერვისი, რომლის ბეტა-ტესტირება ჯერ კიდევ გასული წლის ნოემბერში დაიწყო, WhatsApp-ის Business API-სერვისის ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული ანალოგია.

თავისთავად ბიზნეს-API-სერვისი კი, WhatsApp-ის პირველი სერვისია, რომელსაც კომპანიისთვის შემოსავალი მოაქვს – ბიზნესები WhatsApp-ს თანხას გაგზავნილი შეტყობინებების რაოდენობის მიხედვით უხდიან, ხოლო თავად ტარიფი დამოკიდებულია როგორც ადგილმდებარეობაზე, ასევე გაგზავნილი შეტყობინებების რაოდენობაზე. გასული წლის მონაცემებით, WhatsApp-ის ამ სერვისს ათიათასობით ბიზნესი იყენებდა, მათ შორის Vodafone-ი, BWM, KLM Royal Dutch Airlines-ი და სხვები.

როგორც ხედავთ, WhatsApp-ის ზემოაღნიშნულ სერვისს, როგორც წესი, მხოლოდ დიდი ზომის კომპანიები იყენებენ, რისი მიზეზიც ნათელია – ეს სერვისი ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული არ არის, რაც მომხმარებელს ავალდებულებს, ინფორმაცია საკუთარი ხარჯებით დაასაწყობოს. საპირწონედ ამისა, WhatsApp-მა ეს სერვისი ქლაუდ-ტექნოლოგიას დაუკავშირა, რითაც ის მცირე ზომის ბიზნესებისთვისაც გახადა ხელმისაწვდომი. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ორთავე ზემოხსენებული სერვისი – სრულიად უფასოა.

WhatsApp-ის ამ სიახლის შესახებ Meta-ს აღმასრულებელმა ხელმძღვანელმა, მარკ ცუკერბერგმა შეტყობინებებისთვის მიძღვნილ ღონისძიებაზე – Conversations-ზე ისაუბრა. „საუკეთესო ბიზნესგამოცდილება ისაა, რომელიც ადამიანს ხვდება იქ, სადაც ის იმყოფება. ჩვენი სერვისით, ყოველკვირეულად, ბიზნესანგარიშების გამოყენებით ერთ მილიარდ მომხმარებელზე მეტი სარგებლობს. ისინი დახმარებას გვთხოვენ – პროდუქტებისა და სერვისების პოვნა და ყველაფრის შეძენა სურთ, ძვირად ღირებული პროდუქტებიდან – ყოველდღიური მოხმარების ნივთებამდე. დღეს კი მოხარული ვარ განვაცხადო, რომ WhatsApp-ის ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული API-სერვისის გაშვებით, WhatsApp-ის შესაძლებლობებს მსოფლიოს გარშემო არსებული ნებისმიერი ზომის ბიზნესისთვის ვხსნით“, – განაცხადა მარკ ცუკერბერგმა.

WhatsApp-ში სჯერათ, რომ ახალი API-სერვისის გამოყენებით, კომპანიები გაცილებით უფრო მეტ ადამიანთან შეძლებენ დაკავშირებას. ამასთანავე, სერვისის ქლაუდ-ტექნოლოგიაზე გადაყვანით, Meta-ს მომხმარებლებისთვის სასერვერო დანახარჯების შემცირება და სიახლეებთან წვდომის გაუმჯობესება სურს.

ისე კი, აიცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ WhatsApp-ს ზემოხსენებული სერვისის ალტერნატივაც აქვს – 2018 წელს გაშვებული ბიზნეს აპი, რომელიც მცირე ბიზნესებს WhatsApp-ში საკუთარი ბიზნესის გადატანაში ეხმარება. WhatsApp-ის ჩვეულებრივი სერვისების გარდა, ბიზნეს აპი დამატებით ფუნქციონალსაც ითავსებს – აპლიკაციით შესაძლებელია როგორც ავტომატური მოპასუხის გააქტიურება, ისე ხშირად დასმული შეკითხვების ფანჯრის შექმნა, სტატისტიკის ნახვა და სხვა.

Gatik-ის თვითმართვადი სატვირთოები კანზასის გზებზეც გამოჩნდება

ამიერიდან, ამერიკული Gatik-ის თვითმართვადი სატვირთო ავტომობილები კანზასის გზებზეც გამოჩნდება – შესაბამის განკარგულებას ხელი შტატის გუბერნატორნა, ლორა კელიმ ხელი გასულ კვირას მოაწერა. აღსანიშნავია, რომ ამ საკანონმდებლო ინიციატივაზე Gatik-მა ამერიკის ერთ-ერთ უმსხვილეს კომპანიასთან, Walmart-თან ერთად იმუშავა – კომპანიებს სურთ, რომ ავტონომიური მანქანებისთვის საჯარო გზებზე მიმოსვლის დაშვება უსაფრთხოდ და მდგრადად მოხდეს.

აღსანიშნავია, რომ ამ გადაწყვეტილებით, კანზასი ამერიკის რიგით 25-ე შტატი გახდა, რომელმაც გზებზე სრულად ავტონომიური მანქანების მიმოსვლა დაუშვა.

აღსანიშნავია, რომ კანზასის გარდა, Gatik-ის სატვირთოები შტატ არკანზასშიც ფუნქციონირებენ – შტატის ხელისუფლებამ Gatik-ის თვითმართვადი სატვირთოების კომერციული გამოყენება ჯერ კიდევ სამი წლის წინ დაუშვა. თავდაპირველად არკანზასული კანონი Gatik-ს სათადარიგო მძღოლის ყოლას ავალდებულებდა, მაგრამ 18-თვიანი სატესტო პერიოდის წარმატებულად გასვლის შემდეგ კომპანიას ეს ვალდებულება მოეხსნა და დღეს მათი სატვირთოები სრულად თვითმართვადია.

აუცილებლად უნდა ითქვას, რომ Gatik-ის თვითმართვადი ტექნოლოგია საკმაოდ წარმატებული და დახვეწილია – 2019 წლიდან კომპანიას უსაფრთხოების 100%-იანი მაჩვენებელი აქვს დაფიქსირებული არკანზასში, ტეხასში, ლუიზიანასა და კანადის პროვინცია ონტარიოში. საინტერესოა ისიც, რომ 2021 წელს Gatik-ი პირველი კომპანია გახდა მსოფლიოში, რომელმაც საწყობიდან სადისტრიბუციო ცენტრამდე ტვირთის კომერციული გადაზიდვების განხორციელება დაიწყო – ეს Walmart-თან ერთად მოხდა, შტატ არკანზასში.

აღსანიშნავია, რომ Gatik-ი მხოლოდ ერთსა და იმავე გზაზე წარმოებულ განმეორებად B2B-გადაზიდვებზე ფოკუსირდება – ამგვარი მიდგომა კომპანიას ხელს უწყობს როგორც ტვირთის გადაზიდვის ეფექტიანობის გაზრდაში, ასევე უსაფრთხოების მაღალი სტანდარტის შენარჩუნებაში.

Qualcomm-მა თხელი და უკაბელო გაფართოებული რეალობის სათვალე წარადგინა

მიკროჩიპების ერთ-ერთმა უმსხვილესმა მწარმოებელმა, ამერიკულმა Qualcomm-მა გაფართოებული რეალობის განახლებული სათვალე, Smart Viewer-ი წარმოადგინა – საინტერესოა, რომ ეს დიზაინი საორიენტაციოა და მისი გამოყენება კომპანიებს სათვალეების კომერციალიზაციისთვის შეუძლიათ. ვიზუალურად, გაფართოებული რეალობის ახალი სათვალე Qualcomm-ის წინა თაობის მოწყობილობებს ჰგავს, მაგრამ მას უფრო მძლავრი მიკროჩიპების კომპლექტი აქვს ჩაშენებული და ინტერნეტთან დაკავშირების უკეთესი სისტემა აქვს, რომელიც USB-C-ტიპის პორტის ნაცვლად Wi-Fi 6 / 6E-სა და Bluetooth-ს იყენებს. აღსანიშნავია, რომ ამგვარი ცვლილება, როგორც წესი, ბატარეის ფუნქციონირებას საგრძნობლად ამცირებს – თუმცა, რაკიღა ეს საორიენტირო დიზაინია, კომპანიებს ამ სისტემის ჩანაცვლება სურვილისამებრ შეუძლიათ.

ამ ეტაპზე, Qualcomm-ის საორიენტაციო სათვალე, რომელზეც Goertek-მა იმუშავა, კომპანიის რამდენიმე პარტნიორისთვისაა ხელმისაწვდომი, მაგრამ მოსალოდნელია, რომ მისი გამოყენების არეალი მალევე გაფართოვდება.

აღსანიშნავია, რომ წინა თაობის მოწყობილობის მსგავსად, სმარტფონსა და კომპიუტერს გაფართოებული რეალობის ახალი სათვალეც უკავშირდება და მას ასევე აქვს თავისა და ხელების მოძრაობის თვალის მიდევნების ფუნქცია, რომელიც სპეციალური კამერებით და micro-OLED-დისპლეებზე გამოსახული პროექციებით ხორციელდება. ეკრანის გარჩევადობას რაც შეეხება, Qualcomm-მა პარამეტრები უცვლელი დატოვა – 1920×1080 პიქსელი და 90Hz, მაგრამ მხედველობის არე 40 გრადუსამდე შეამცირა.

არ შევცდებით, თუ ვიტყვით, რომ Smart Viewer-ის მხედველობის არე გაცილებით უფრო ვიწროა, ვიდრე, მაგალითად, Magic Leap 2-ის 70-გრადუსიანი მხედველობის არე. თუმცა ეს ნაკლი Qualcomm-მა სათვალის ჩარჩოს გათხელებით აღმოფხვრა – ახალი სათვალის ჩარჩო 15.6 მილიმეტრის სისქისაა, რის გამოც, სათვალე ამობურცულია აღარაა. გარდა ამისა, სათვალე 115 გრამს იწონის, რაც რამდენიმე გრამით აღემატება Nreal-ის Light-სათვალეს, მაგრამ მსუბუქია Apple-ის AR/VR-სათვალეზე, რომლის შესახებ ამ სტატიაში უკვე მოგიყევით – თავისთავად ცხადია, რომ Qualcomm-ის ამ სათვალის წონა გაცილებით უფრო ნაკლებია, ვიდრე Meta-ს Quest 2-ზე, რომელიც 503 გრამს იწონის.

Google Fonts-ს ქართული შრიფტის კომპლექტი, Noto Sans Georgian-ი დაემატა

გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ Google Fonts-ს პირველი ქართული შრიფტის კომპლექტი, Noto Sans Georgian-ი დაემატა, – სიახლის შესახებ ოპერაციული უზრუნველყოფის ინჟინერმა, მიშო თექთუმანიძემ LinkedIn-ში დაწერა.

როგორც ირკვევა, ქართული შრიფტის კომპლექტის დამატების თაობაზე მიშო თექთუმანიძემ Google-ს ჯერ კიდევ გასული წლის თებერვალში მიმართა. „უკვე წლებია, რაც Google Fonts-ი დეველოპერულ კომუნას ეხმარება. Fonts-ში ბევრი დამწერლობა გვხვდება, მათ შორის ბერძნული და ტაილანდური, მაგრამ სამწუხაროდ – ქართულს არც ერთი შრიფტი არ არის მორგებული. Google-ს არაერთი ქართული შრიფტის კომპლექტი აქვს, მათ შორის Noto, ასე რომ ახალი ფონტების შექმნა ან ლიცენზირება საჭირო არ არის“, – ვკითხულობთ განცხადებაში.

აღსანიშნავია, რომ Google Fonts-ში ქართული შრიფტის კომპლექტის გამოჩენა საკმაოდ მნიშვნელოვანი მოვლენაა, რომელიც სტარტაპებსა და მცირე ზომის კომპანიებს ვებში ქართული დამწერლობის გამოყენებას გაუადვილებს.

Google-ი რუსეთში თავს ბანკროტად გამოაცხადებს

Google-ის შვილობილი კომპანია, რომელიც ამერიკულ გიგანტს რუსეთში წარმოადგენს, თავს ბანკროტად გამოაცხადებს, რადგან რუსეთის ხელისუფლებამ მას საბანკო ანგარიშთან წვდომა შეუზღუდა – აღნიშნულის გამო, კომპანია საკუთარი ფინანსური ვალდებულებების დაფარვას ვეღარ ახერხებს.

„რუსეთის ხელისუფლების მიერ Google Russia-ს ბანკის ანგარიშის დაყადაღებამ ჩვენი რუსული ოფისის ფუნქციონირება, მათ შორის რუსეთში არსებული თანამშრომლების სამსახურში აყვანა და მათთვის ანაზღაურების გადახდა, მომწოდებლებისა და გამყიდველების მომსახურების გადახდა და სხვა ფინანსური ვალდებულებების დაფარვა შეუძლებელი გახადა“, – ვკითხულობთ Google Russia-ს მიერ სხვადასხვა მედიაკომპანიისადმი გაგზავნილ მიმართვაში. „Google Russia-მ საკუთარი თავის ბანკროტად გამოცხადების შესახებ განაცხადი გააკეთა“.

შეგახსენებთ, რომ რუსული ციფრული სარეკლამო სივრცის გაყიდვა Google-მა რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყებიდან მალევე შეწყვიტა – ამასთანავე, YouTube-ზე დაიბლოკა სახელმწიფო მედიასაშუალებები, რომლებიც მოგვიანებით პლატფორმიდან საერთოდ წაიშალა.

თუმცა რუსულ Google-სა და ქვეყნის ხელისუფლებას შორის დაპირისპირება მხოლოდ რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყებას არ უკავშირდება – საქმე ისაა, რომ გასულ დეკემბერს რუსეთმა Google-ი $98 მილიონით დააჯარიმა, რადგან ამერიკულმა კომპანიამ საკუთარი პლატფორმიდან არ წაშალა ის კონტენტი, რომელიც რუსეთში აკრძალულად მიიჩნევა. ცნობისთვის, ამ ჯარიმამ Google-ის რუსული შემოსავლის დაახლოებით 8% შეადგინა.

აღსანიშნავია, რომ ჯარიმის მიუხედავად, რუსეთის ხელისუფლებას Google-ის საქმიანობა ქვეყანაში არ აუკრძალავს, როგორც ეს Facebook-ისა და Instagram-ის შემთხვევაში მოხდა. აქვე გეტყვით, რომ, როგორც Google-ის განცხადებიდან ირკვევა, ის საკუთარი უფასო სერვისების რუსეთში ოპერირების შეწყვეტას არ გეგმავს.