საფონდო ბირჟისთვის 2000-იანები დაკარგული ათწლეული იყო. S&P 500 მეოთხედით დაეცა. მაგრამ 2010 წლიდან საქმეები მშვენივრად მიდის. ახალი ათწლეულის დასაწყისიდან – დღემდე, ე.წ. ლურჯმა ჩიპებმა (დიდი, ლიკვიდური და საიმედო კომპანიების აქციები) 85%-იანი უკუგება აჩვენა, ხოლო ინდექსი 45%-ით მაღლაა 2000 წლის შედეგთან შედარებით. ჩნდება ეჭვები, რომ დინება შეიცვლება და ეს ეჭვები სულაც არ გახლავთ აზრს მოკლებული, რადგან, სავარაუდოდ, საპროცენტო განაკვეთები გაიზრდება. ამიტომაც შეცდომაა რისკ- მენეჯმენტისთვის ნაკლები ყურადღების დათმობა.
სამწუხაროდ, რისკის გამოთვლის კონვენციური მეთოდები („ბეტა“ და სხვები) უბრალოდ სტატისტიკურ ანგარიშთა პომპეზური ბარათებია, რომლებიც აქციების ფასთა წარსული რყევებით ხელმძღვანელობენ. ისინი საერთოდ არ უწევენ ანგარიშს ფასის რყევის მიზეზებს. ამის ნაცვლად, ჩვენ რისკი უნდა შევაფასოთ იმ ფაქტორებზე დაყრდნობით, რომლებიც გავლენას ახდენენ სამომავლო ფასის ფორმირებაზე.
Fuller & Thaler Asset Management-ის წარმომადგენლების – რასელ ფულერის, რაიფ ჯოვინაზოსა და ინინგ ტუნგის კვლევა, რომელიც ახლახან გამოქვეყნდა Journal of Portfolio Management- ში, სწორედ ამ მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯია. ავტორები დასაწყისშივე სათანადო პატივს მიაგებენ საკუთარი კაპიტალის უკუგების (ROE) კოეფიციენტს და კომპანიის წარმატების გასაზომად მას ძირითად ცვლადად მიიჩნევენ. ეს საღი აზრია: კომპანია $100-იანი კაპიტალით, რომელიც გამოიმუშავებს $20-ს, „უკეთესია“, ვიდრე მეორე, რომელიც გამოიმუშავებს $10-ს.
ფინანსური დაწესებულებები მოსალოდნელი უკუგების მაქსიმიზაციისა და მისი მერყეობის მინიმიზაციისთვის იბრძვიან. ფულერმა, ჯოვინაზომ და ტუნგმა აღმოაჩინეს, რომ შესაძლებელია რისკზე მორგებული უკუგების მიღწევა S&P 500-ის ძლიერი ROE-ს მქონე აქციების აღებით, შემდეგ კი მოსალოდნელი უკუგების ოპტიმიზაციით დაბალი ვოლატილობის აქციების გამორჩევით. მე ეს მეთოდი გამოვიყენე Portfolio 123-ისთვის. დავაკვირდი მოწინავე 25%-ში მოხვედრილი აქციების ხუთწლიან საშუალო ROE-ს და აქციებს, რომლებიც ყველაზე ნაკლებად მერყევ 20%-ში ექცევიან. ამ ცხრილიდან ამოვარჩიე 10 საუკეთესო ღირებულება (კომპანიის ფასის შეფარდებით მოგებასთან). ამ ჰიპოთეტური პორტფოლიოს დატესტვამ გასულ ათ წელზე (ყოველ ოთხ კვირაში რებალანსირებით) 15.6%-იანი წლიური უკუგება აჩვენა, SPDR S&P 500 ETF (SPY,208)-ის 8.1%-თან შედარებით. იგი საშუალოდ 0.24%-ით სჯობნიდა SPY-ის აღმავალ თვეებში, მაგრამ 1.11%-ით – დაღმავალ თვეებში.
მაღალ და სტაბილურ ROE-ებთან ერთად, რამდენიმე კომპანიას კარგი ქეშ- ფლოუ ჰქონდა და ბარაქიან დივიდენდებს იხდიდა – მაგალითად, WAL-MART-ი (WMT, 78). უფრო პატარა დისკონტურ მაღაზიებთან კონკურენციისთვის, მან გააძლიერა ონლაინძალისხმევა და გახსნა შედარებით პატარა მაღაზიები, შედარებით ღარიბი სამეზობლოებისთვის. ამავდროულად კვლავ ნახულობდა ხეირს დიდი საოპერაციო მასშტაბის გამო. მსგავს კონკურენტულ საცალო მაღაზიათა კატეგორიაშია KOHL’S-ი (KSS, 72). კომპანია მეტ ნაციონალურ ბრენდს გვთავაზობს, ვიდრე იმავე საფასო კატეგორიაში მოქმედი სხვა ბრენდები. WHOLE FOODS MARKET-ი (WFM, 48) გრძნობს კონკურენციას როგორც პატარა, ადგილობრივი ორგანული საკვების მაღაზიებისგან, ისე სუპერმარკეტების დიდი ქსელებისგან. იგი იბრძვის სერვისის გაუმჯობესებით (სახლში მიტანა, ონლაინშოპინგი და ერთგულების პროგრამა) და შეთავაზებების გამრავალფეროვნებით.
ამასობაში, ObamaCare-მა ფასწარმოქმნის გამოწვევები გააჩინა სადაზღვევო კომპანიებისთვის, მაგრამ UNITED HEALTH-ი (UNH, 111), მომხმარებელთა ბაზას მაინც ზრდის. ინდუსტრიის დიდ გორილას, United Heath-ს, აქვს მასშტაბი, რომელიც უზრუნველყოფს დაბალ ფასებთან გამკლავებას, რაც, თავის მხრივ, მაღალი ROE-ს წინაპირობაა. ამასთანავე, Catamaran-ის შეძენის პროცესის დასრულება United Heath-ს საშუალებას მისცემს, ფარმაცევტულ ბიზნესშიც ისარგებლოს უპირატესობით.
ავტოდამზღვევი PROGRESSIVE-ი (PGR, 27) ააყვავა ისეთმა მოწინავე იდეებმა, როგორიცაა ფასის ონლაინდაწესება და ფასის შედარების სერვისი. კონკურენტები ცდილობენ იმიტირებას, მაგრამ Progressive-ი მათ ტოლს არ უდებს სხვა ინოვაციების დანერგვით, მაგალითად, სნეპშოტური დისკონტებით, რომელიც იყენებს უსადენო ტექნოლოგიას მძღოლთა მონიტორინგისთვის და შედეგად კარგ მძღოლებს უფრო იაფ პაკეტებს სთავაზობს.
